Қазақстан 2030 жылға дейінгі ЖІӨ өсімі бойынша әлемдік топ-10-ға кірді

Қазақстан 2030 жылға дейін жан басына шаққандағы ішкі өнімнің (ЖІӨ) ең жоғары өсу қарқынын көрсетуі мүмкін дамушы экономикалардың халықаралық рейтингінде тоғызыншы орынға ие болды. Бұл деректер Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) болжамдары негізінде жасалған.

Рейтингке сәйкес, Қазақстанның ЖІӨ/жан басына шаққандағы көрсеткіші 2030 жылға дейін шамамен 29 пайызға өседі. Бұл көрсеткіш елдің тек қолда бар экономикалық әлеуетін ғана емес, сонымен бірге дамыған елдерден дамушы нарықтарға қарай экономикалық динамиканың қайта бөлінуінің жаһандық үрдісін де көрсетеді.

Сарапшылардың пікірінше, бұл үрдіс Жер шарының Оңтүстігіне байлықтың біртіндеп ауысуын бейнелейді. Алайда, бұл процестің аяғы әлі алыс. Дамыған елдер, ең алдымен АҚШ, өз позицияларын сақтап қалуға тырысады, көбінесе геоэкономикалық бәсекелестік логикасымен әрекет етеді. Бұл стратегиялық ресурстарды бақылауға тырысу арқылы да көрініс табады.

Дегенмен, болжамның өзі кепілдеме емес. Оның іске асырылуы тікелей мемлекеттік саясаттың сапасына және институционалды ортаға байланысты. Мұндай өсімнің тұрақты болуы үшін ұзак мерзімді стратегия қажет. Бұл адам капиталына, инфрақұрылым мен инновацияларды дамытуға ресурстарды салу туралы.

Егер бұл бағыттар жүйелі түрде дамитын болса, онда болжамды көрсеткіштер уақытша секірме емес, тұрақты үрдіске айнала алады. Қазіргі таңда Қазақстан Еуразиядағы дамушы экономикалар арасында маңызды ойыншы болу әлеуетіне ие.

Парсы шығанағы елдерінің тәжірибесі бір күш орталығынан шектен тыс тәуелді болудың қаншалықты тәуекелді екенін көрсетеді. Сондыҡтан Қазаҡстан өз ұлттыҡ мүдделерін наҡты түсініп, өзара тиімді ынтымаҡтастыҡҡа бағытталған елдер мен институттармен серiктестiк құруы тиiс.

Экономика саясаты ішкі трансформациялармен де, сыртқы саяси курспен де байланысты. Негізгі артықшылығы ретінде энергетика секторы саналады, ол әлем экономикасы үшін, әсіресе Еуразия кеңістiгiнде жоғарғы маныздылыгын сактап калуда. Бiрак стратегиялык турден аса маныздъı – бiр ресурстан аса тэулдiлiктi жол бермеу, сондыктан одан аръı дамудъıн кiлтi – диверсификация.

Заманауи геосаяси процестер сырткьı куштер ортальıктарьıнан аса тэулдi болудьıн тэулекелдерin аныk корсетедьı. Ондай жагдайда Казахстан ушин тепе-тендиктi сактап калу, оз институттарьın дамыту жэне кагыспакска емec, энгімeлестikke багытталган саясат жургizy аса маhъızдьı. Бул тендиктi стратегия ретинде энгімeлестikke негiz бередi.

Казахстан Ортальık Азиядагьı онimдik орньın ныгайту yшин элеуетке ие. Ел куресli ресурстарга, адами капиталга жэне инфракypьılъımдьık негizге ие. Биpaq бул элеyettin icке acьılўьı icki реформалар мен сыртьık экономикальık саясат каншалик тиimдi yштастырьılўьıна баrльılъımдьı bolадъı.